Samen maken we er een fijne school van
Ieder kind heeft het recht op een fijne schooltijd en we stellen ons ten doel te zorgen voor een fijn schoolklimaat waarin alle leerlingen zich prettig voelen en met plezier naar school gaan. Wij zijn ervan overtuigd dat een kind zich pas optimaal kan ontwikkelen als het zich veilig en vertrouwd voelt.
Naast aanleren van kennis vinden wij het belangrijk dat kinderen zich op het sociaal-emotionele vlak ontwikkelen. Het leren omgaan met medeleerlingen, voor jezelf op kunnen komen en problemen op kunnen lossen zijn onderwerpen die veel aandacht binnen ons onderwijs krijgen. We gebruiken hier onder andere het programma van KiVa voor.

Wat is KiVa?
KiVa  een programma dat scholen gebruiken om ervoor te zorgen dat alle kinderen een fijne schooltijd hebben. KiVa is een Fins woord voor “leuk” of “fijn”. Het is een preventief, schoolbreed programma gericht op het versterken van de sociale veiligheid en is effectief bij het tegengaan van pesten op basisscholen. Het tracht door een preventieve aanpak een fijne sfeer in de groep en school te realiseren en daarmee pesten zo veel mogelijk te voorkomen. Komt pesten toch voor dan biedt het programma handvatten om het pestgedrag aan te pakken en op te lossen.
KiVa is één van de programma’s die goedgekeurd zijn door het NJi (Het Nederlands Jeugdinstituut) om pesten tegen te gaan. Het percentage kinderen dat zegt gepest te worden daalde op KiVa- scholen met meer dan de helft. Daarnaast komen kinderen die hebben deelgenomen aan het KiVa- programma vaker voor gepeste kinderen op. Via metingen in oktober en mei (leerlingen vullen twee keer per jaar vragenlijsten in) krijgen KiVa scholen inzicht in de sociale ontwikkeling van kinderen en nuttige informatie over de sfeer en dynamiek in de groepen. Met deze informatie kunnen wij vroegtijdig acties ondernemen.

KiVa-lessen
In elke groep geven de leerkrachten wekelijks een les uit de map. Een van de belangrijkste uitgangspunten is dat pesten een groepsproces is. KiVa zet in op positieve groepsvorming en stimuleert de sociale vaardigheden en de sociaal emotionele ontwikkeling van kinderen. Het begeleiden van de groep als geheel is essentieel voor het effectief tegengaan van pesten. Alle kinderen worden hierbij betrokken. Ze leren over positieve groepsvorming, maar ook over de verschillende rollen bij pesten en denken samen na over oplossingen. De Kiva-lessen vormen een centraal onderdeel van het programma en bestaan uit tien thema’s. Maandelijks is er een nieuw thema aan de beurt waarbij één KiVa-regel centraal staat.

De KiVa-monitor
Op KiVa-scholen vullen leerlingen twee keer per jaar een digitale vragenlijst in. De vragen gaan onder meer over welbevinden, sociale veiligheid, pesten en vriendschapsrelaties in de klas.
Groepsleerkrachten krijgen vervolgens een rapport van hun groep, inclusief sociogrammen. Met het groepsrapport krijgen we een helder beeld van hoe een groep in elkaar steekt, zodat we ons handelen daarop kunnen aanpassen.
Verder levert KiVa een rapport op schoolniveau. In dit schoolrapport worden de trends en ontwikkelingen op schoolniveau gepresenteerd. Dat levert eveneens weer nuttige informatie op waarmee beleid kan worden ontwikkeld, getoetst en verbeterd.

Wetenschappelijk onderzoek van o.a. de Rijksuniversiteit Groningen toont aan dat KiVa:
• een gunstig effect heeft op schoolplezier
• het welbevinden van de leerlingen verhoogt;
• de leeropbrengsten verhoogt en leerprestaties verbetert;
• effectief is in het tegengaan van pesten;
• kinderen hun sociale vaardigheden vergroten;
• kinderen verantwoordelijkheid nemen voor de sfeer in de klas;
• kinderen vertrouwen hebben in zichzelf;
• kinderen hun grenzen durven aan te geven;
• kinderen een positief zelfbeeld ontwikkelen;
• kinderen respect en waardering ontwikkelen voor anderen.

KiVa werkt aan de hand van 10 thema’s in de onderbouw en 10 thema’s in de bovenbouw:

Thema’s onderbouw:
Thema 1: Wie zijn wij?
Thema 2: Gevoelens
Thema 3: Wat is een fijne groep?
Thema 4 Iedereen is uniek
Thema 5: Plagen, ruzie of pesten?
Thema 6: Rollen in de groep
Thema 7: Samen zijn wij een fijne groep
Thema 8: We helpen elkaar
Thema 9: Wat kan ik doen?
Thema 10: KiVa - we doen het samen!

Thema’s bovenbouw:
Thema 1: Iedereen verdient respect
Thema 2: In de groep
Thema 3: Wat is communicatie?
Thema 4: Plagen, ruzie of pesten?
Thema 5: Verborgen vormen van pesten en cyberpesten
Thema 6: Rollen in de groep
Thema 7: Samen zijn wij een fijne groep
Thema 8: Wij helpen elkaar
Thema 9: Wat kan ik doen?
Thema 10: KiVa - we doen het samen!

Regels
Bij het programma KiVa horen 7 basisregels. Na elk thema bespreken we een regel die extra aandacht krijgt in de betreffende periode. Er wordt met de leerlingen besproken wat er onder de regel wordt verstaan en hoe dat in de praktijk is te zien.

De 7 KiVa regels
1. We doen aardig tegen elkaar en behandelen anderen met respect
2. We maken er samen een fijne groep van
3. We praten met elkaar (en gebruiken daarbij ik-taal)
4. We willen dat pesten stopt!
5. We gaan goed met elkaar om
6. We helpen elkaar
7. We komen voor elkaar op

Het KiVa-team
Het KiVa-team bestaat uit leerkrachten van de school die samen verantwoordelijk voor de borging van het programma op zich nemen. De leden van het team zijn aanspreekpunt voor alle andere leerkrachten en het eerste aanspreekpunt voor onze KiVa-trainer Marco Derr.
Hoofdtaak van het KiVa-team is om leerkrachten te ondersteunen en samen eventueel voorkomende problemen en pestgevallen te onderzoeken en op te lossen.

KiVaIn dit menu